संत ज्ञानेश्वर निवासी मूकबधिर विद्यालय

संत ज्ञानेश्‍वर निवासी मुकबधिर विद्यालय देऊळगाव मही ता . देऊळगाव राजा जि . बुलढाणा या

दिव्यांग शाळेची स्थापना आनंद स्वामी शिक्षण प्रसारक संस्था देऊळगाव मही ता . देऊळगाव राजा

जि . बुलढाणा अतंर्गत सन १९९४ . ९५ मध्ये संस्थेचे संस्थापक अध्यक्ष के . शंकरराव आरमाळ यांनी

केली . सन १९९८ .९९ मध्ये या दिव्यांग शाळेला सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभाग महाराष्ट्र

शासन यांचेकडुन विनाअनुदान तत्वावर मंजुरी मिळाली . पुढे सन २00३ .0४ मध्ये या दिव्यांग

शाळेला १00% अनुदान तत्वावर सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभाग महाराष्ट्र शासन यांचेकडुन

मान्यता मिळाली . पायरी वर्गापासुन वर्ग ४ पर्यंत शिक्षण, एकुण ४० निवासी विद्यार्थी क्षमता व

त्यांचेसाठी एकुण १६ कर्मचारी पदसंख्या समाज कल्याण विभागाकडुन मंजुर आहेत . आजरोजी ही

दिव्यांग शाळा मागील २३ वर्षापासुन १00०% अनुदान तत्वावर यशस्वीपणे सुरू असुन देऊळगाव मही

व परिसरातील शेकडो कर्णबधिर मुकबधिर मुलांना शिक्षणाचा लाभ या दिव्यांग शाळेकडुन मिळाला

आहे.

अ. दिव्यांग शाळेचा उद्देश - ही दिव्यांग मुकबधीर प्रवर्गाची शाळा सुरू करण्यामागे संस्थेचा

उद्देश हा देऊळगाव मही , देऊळगाव राजा तसेच सिंदखेड राजा परिसरातील जन्मत कर्ण

बधीर मुकबधीर मुलांना शिक्षणाच्या मुख्य प्रवाहामध्ये आणुन त्यांना शिक्षीत

करणे . हस्तकला शिक्षणाच्या माध्यमातुन त्यांना स्वांवलवी बनवुन स्वंयरोजगार उपल्बध

करून देणे . तसेच त्यांना सामान्य लोकांप्रमाणे जिवन जगण्यासाठी प्रेरीत करणे होय या

दिव्यांग शाळेच्या माध्यमातुन देऊळगाव मही व परिसरातील शेकडो कर्णबधीर मुकबधीर

विद्यार्थ्यांचे शैक्षणिक पुर्नवसन होवुन ते उच्च शिक्षित झाले आहेत .

आ. दिव्यांग शाळेतील सोई सुविधा -

१ . पायाभुत सुविधा -- संस्थेकडुन सदरील दिव्यांग शाळेला सर्व सोई सुविधा युक्‍त प्रशस्त ]१(:(;

ईमारत उपलब्ध करून देण्यात आली असुन त्यासोबत भव्य किडांगण, पाण्याची कायमस्वरूपी

व्यवस्था,शालेय इमारतीला 1२(,(; सरंक्षक भिंत,प्रवेशव्दार प्रकाशाची व हवेची पुरेशी व्यवस्था होई

ल अशा पध्दतीने व्हेन्टीलेशन इत्यादी पायाभुत सुविधा दिव्यांग शाळेमध्ये उपलब्ध आहेत .

२ शैक्षणिक सुविधा -- या दिव्यांग शाळेमध्ये विद्यार्थासाठी प्रशस्त वर्गरूम, डीजीटल वर्ग रूम,

हेअरिंग ऐड ,प्रोजेक्टर भिंतीचित्रे इ . शैक्षणिक साहीत्य उपलब्ध असुन या विविध शैक्षणिक

साधनांचा वापर करून विद्यार्थ्यांना दृश्य व अनुभुती होईल अशा अध्यापन पध्दतीचा वापर विशेष

शिक्षकांकडुन करण्यात येतो . विद्यार्थ्यांना अध्यापन करण्यासाठी ]१(:] मान्यता प्राप्त व प्रशिक्षण

प्राप्त विशेष शिक्षक शाळेमध्ये उपल्बध आहेत . विद्यार्थांना स्पिच थेरपी देऊन त्यांच्यामध्ये सुधारणा

व्हावी या उदेशाने प्रशिक्षित स्पिच थेरेपीस्ट यांचेकडुन स्पिच ट्रेनर व ऑडीयोमिटरचा वापर करून

विद्यार्थ्यांना स्पिच थेरपी देण्यात येते . त्याचप्रमाणे विद्यार्थांसाठी यु . टाईप टेबल आसन व्यवस्था

हस्तकलेचे विविध साधने शाळेमध्ये उपल्बध आहेत .

३. सुगम्यता - सुगम्यतेच्या दृष्टीने विचार केल्यास या दिव्यांग शाळेमध्ये विद्यार्थ्यांनसाठी रॅम्प

कमोड टॉयलेट मुलामलीसांठी स्वंतत्र प्रसाधने गृहे निवास व्यवस्था मुलांसाठी खेळण्यासाठी गार्डन

खेळणे इ. उपलब्ध आहेत . (.(.1"॥ यंत्रणा , फायरसेफ्टी यंत्रणा बायोमेट्रीक यंत्रणा कार्यान्वीत

केलेली आहे . त्याचप्रमाणे विद्यार्थ्यांचा आकलनासाठी व माहीतीसाठी विविध साईन बोर्ड

माहीतीफलक पण आवश्यक ठिकाणी लावण्यात आलेले आहेत .

४ . वसतिगृह सुविधा -- निवासी वसतिगृहामध्ये प्रत्येक विद्यार्थांसाठी स्वंतत्र बेड व्यवस्था निवास

हॉलला अँटच प्रसाधन गृहे मुबलक प्रमाणात आंथरून पाघरून कपडे फॅन डेझर्ट कुलर इनव्हर्टर इत्यादी

सुविधा उपलब्ध आहे . त्याचप्रमाणे पिण्याच्या पाण्यासाठी आरओ सिस्टीम आंघोळीला गरम पाण्यासाठी

सोलर वॉटर हिटर विद्यार्थाना पालकांना व्हिडीओ कॉलीगच्या माध्यमातुन संपर्क करण्यासाठी स्मार्टफोन

व इंटरनेट उपलब्ध आहे . विद्यार्थाना आहारामध्ये सकाळी उठल्यानंतर चहा बिस्कोट सकाळचे जेवण

दुपारी नाष्टा संध्याकाळी जेवण देण्यात येते . आहार रूचकर सकस व ताजा दिला जातो . त्यामध्ये

मिष्ठान्न मांसाहार अंडे फळे इ. वेळापत्रकानुसार देण्यात येतात . सुट्टीच्या दिवशी विद्यार्थांना

मनोरंजनाकरिता 1.11) स्किन सगंणक खेळाचे साहीत्य इ . शाळेमध्ये उपलब्ध आहेत .

५ .दैनंदिनी वेळापत्रक -विद्यार्थाच्या सर्व बारीक सारीक गरजा लक्षात घेवुन त्यांना दैनंदिनी

वेळापत्रकाप्रमाणे दिनचर्या पार पाडण्यासाठी वसतिगृह विभागातील सर्व कर्मचारी विद्यार्थाना सहकार्य

करतात .

इ . शालेय उपकम -- दिव्यांग शाळेतील विद्यार्थ्याच्या शारीरीक व मानसिक विकासासाठी मुलांच्या

शालेय किडा स्पर्धा घेण्यात येतात . त्याचप्रमाणे त्याच्यातील सुप्त गुण वाढीसाठी व मांडणी करिता

पालक मेळाव्यासह सांस्कृतिक कार्यकम घेतले जातात . परिसर व व्यवहारीक ज्ञान मिळणेकरिता

शैक्षणिक सहल विविध ठिकाणी भेटी दिल्या जातात . तसेच गुणवता वाढीसाठी व बौध्दिक क्षमतेमध्ये

वृध्दी होण्याकरिता स्पर्धात्मक कॉमग्पीटीशन घेतल्या जातात .

ई . शिघ निदान व उपचार केंद्र - शिघ निदान व उपचार केंद्राच्या माध्यमातुन वयोगट ४ वर्षाखालील

कर्णबधिर मुकबधिर मुलांच्या पालकांना समुपदेशन करून त्यांच्या पाल्यावर योग्य उपचार करणे करिता

मार्गदर्शन करणे . तसेच कर्णबधीर मुकबधिर मुलांना स्पिच थेरपी देऊन श्रवण व वाचा दोष या मध्ये

विकास करणे . वैद्यकीय उपचार व शस्त्रकियेकरीता विविध शासकोय योजना तथा सेवाभावी ट्रस्ट

कडुन आर्थिक मदतीसाठी प्रयत्न करणे .

उ . दिव्यांग शाळेतील भविष्यातील उपकम - कर्णबधिर मुकबधिर मुलांना स्वावलंबी बनण्यासाठी

रोजगार मिळवुन देणे . रोजगार मेळावे घेवुन प्रयल करणे . तसेच दिव्यांग मुलांना व व्यक्तिंना शासकीय

योजनेचा लाभ मिळवुन देण्यासाठी सहकार्य करणे इ . दिव्यांग वधु वर विवाह मेळावे आयोजित करणे

आरोग्य तपासणी शिबिर राबविणे